یک کولبر از اهالی شهرستان مهاباد در پی شلیک مستقیم نیروهای مرزبانی سردشت جان خود را از دست داد.

روز سه‌شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۷، یک کولبر به نام «اسماعیل عزیزی» از اهالی شهرستان مهاباد در نقطه‌ی صفر مرزی کانی‌زرد سردشت با شلیک مستقیم نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی جان خود را از دست داد.

وی بدون اخطار قبلی به ظن حمل کالای قاچاق مورد هجوم قرار گرفته است.

شهرستان مهاباد یکی از شهرستان‌های کردنشین استان آذربایجان غربی ایران است.

بر اساس گزارش سالیانه منتشر شده مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران در طول سال ۱۳۹۶، گزارش قتل ۴۶ کولبر (باربر مرزی) و زخمی شدن ۵۸ تن آنان توسط نیروهای مرزبانی و انتظامی ثبت شده که عمدتا این تلفات انسانی در مناطق کردنشین گزارش شده است.

بر اساس این آمار، در کنار افرادی که هویت آنان به عنوان کولبر روشن شده، ۲۲۴ شهروند هدف تیراندازی نیروهای انتظامی و مرزبانی قرار گرفتند.

از هفته‌ی آخر تیرماه تاکنون ده کولبر از اهالی شهرستان‌های مرزی پیرانشهر، چالدران، سردشت، ارومیه، ماکو و خوی براثر شلیک مستقیم نیروهای مرزبانی کشته و زخمی شده‌اند که شامل چهار کشته و شش زخمی است.

بامداد روز جمعه ۵ مرداد ۱۳۹۷، گروهی از کولبران در نقطه‌ی صفر مرزی ماکو توسط نیروهای مرزبانی مورد هجوم قرار گرفتند که در نتیجه یک تن به نام «اسماعیل دودکانلو» ساکن ساری‌سو از ناحیه‌ی پشت و پاها دچار جراحت شدید شد.

یک منبع مطلع با تاکید بر این که‌ این افراد بدون اخطار قبلی مورد هجوم قرار گرفته‌اند، گفت: «اسماعیل دودکانلو جهت رسیدگی پزشکی به بیمارستانی در تبریز منتقل شده و وضعیت جسمی‌اش وخیم گزارش شده است.»

همزمان نیروهای هنگ مرزی در پاسگاه سقر پیرانشهر گروهی از کولبران را به رگبار بستند که در نتیجه «کامل بالاشهر» جان خود را از دست داده و «عزیز شوخلان» و «صلاح شیخ‌محمد» هم به شدت زخمی شدند.

همان‌ روز دو کولبر از اهالی سردشت به نام‌های «کوسرت مامند» ١۵ ساله فرزند جلال از اهالی روستای دوله‌تو و «حسین» ٢۵ ساله فرزند محمد از اهالی روستای گردنه در پی شلیک مستقیم همین نیروها به شدت زخمی شدند که وضعیت عمومی‌شان نامناسب گزارش شده است.

روز چهارشنبه ۳ مرداد هم یک کولبر به نام «محمود» ۴۵ ساله فرزند سعید از اهالی روستای گرناویک در بخش قطور شهرستان خوی در پی شلیک نیروهای هنگ مرزی، جان خود را از دست داد.

از سوی دیگر شامگاه سه‌شنبه ۲ مرداد هم یک کولبر به نام «رشید محمدعلی» ۳۴ ساله فرزند یوسف از اهالی روستای شکل‌آباد از توابع منطقه‌ی مرگور ارومیه در محلی به نام «زینی» در پی شلیک مستقیم مرزبانی جان خود از دست داد.

پیش از آن روز یکشنبه ۳۱ تیر نیز یک کولبر پیرانشهری به نام «آکام رسولی» فرزند خدر از اهالی روستای «کانی‌شینکه» در پی شلیک مستقیم نیروهای انتظامی زخمی شده بود.

در خبری دیگر در همین رابطه روز پنجشنبه ۲۸ تیر، یک کولبر به نام «حکیم حیدرانلو» فرزند جبرئیل از اهالی چالدران در نزدیکی پاسگاه قرخ لرمیشه در پی شلیک نیروهای مرزبانی، جان خود را از دست داد.

همچنین طی هفته‌ی گذشته، نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی در مناطق مرزی، اجناس دهها کولبر را ضبط کرده‌اند و بیش از ۲۰۰ رأس از اسب‌هایشان را با شلیک گلوله تلف کرده‌اند.

در تمامی این موارد، نظامیان به ظن حمل کالای قاچاق، کولبران را مورد تیراندازی قرار داده‌اند.

بر اساس گزارش سالیانه منتشر شده مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران در طول سال ۱۳۹۶، گزارش قتل ۴۶ کولبر (باربر مرزی) و زخمی شدن ۵۸ تن آنان توسط نیروهای مرزبانی و انتظامی ثبت شده که عمدتا این تلفات انسانی در مناطق کردنشین گزارش شده است.

بر اساس این آمار، در کنار افرادی که هویت آنان به عنوان کولبر روشن شده، ۲۲۴ شهروند هدف تیراندازی نیروهای انتظامی و مرزبانی قرار گرفتند.

سه کولبر در شهرستان‌های اشنویه، ارومیه و پیرانشهر در اثر شلیک نیروهای مرزبانی کشته یا زخمی شده‌اند.

 مرکز دموکراسی و حقوق بشر کردستان گزارش کرده است روز یک‌شنبه ۳۰ اردیبهشت‌ ۹۷، یک کولبر از اهالی منطقه «نازلو»‌ی ارومیه در مناطق مرزی ترگور هدف تیراندازی نیروهای مرزبانی قرار گرفته و از ناحیه‌ سینه دچار جراحت شده است. این فرد که هویت او «رامین سنجی» اعلام شده در بیمارستانی در شهر ارومیه بستری است و وضعیت جسمانی‌اش وخیم گزارش شده است. همچنین یک کولبر ۲۷ ساله از اهالی ارومیه به نام «میثم کریمی» بر اثر شلیک مستقیم نیروهای سپاه پاسداران مستقر در ارتفاعات کیله‌شین اشنویه، جان خود را از دست داده است. روز شنبه ۲۹ اردیبهشت‌ هم یک کولبر از اهالی روستای بالاگیر پیرانشهر به نام «علی حسن‌زاده» در پی شلیک مستقیم نیروهای مرزبانی در کوهستان کانی‌خدا مجروح شده است. سالانه ده‌ها کولبر در اثر شلیک نیروهای امنیتی و انتظامی یا به دنبال انفجار مین و همچنین بر اثر حوادث طبیعی جان خود را از دست می‌دهند و با وجود اعتراض‌های گسترده به این شرایط، تدبیری برای تغییر این وضعیت اندیشیده نمی‌شود.

با استناد به آمارهای ثبت شده، طی سال ٩٦، ٢١٢ کولبر کُرد به دلایل مختلف در کردستان کشته و زخمی شدند.

یک کولبر ۴۰ ساله در بهمن ارتفاعات «کانی‌خدای پیرانشهر» استان آذربایجان غربی گیر افتاد و جان خود را از دست داد.

به گزارش خبرگزاری کار ایران (ایلنا)، پیکر بی‌جان سلیمان خضری یکشنبه ۲۴ دیماه در حالی پیدا شد که کاملاً یخ زده بود.

سلیمان خضری پنجشنبه ۲۲ دیماه در ارتفاعات کانی ناپدید شد.

او متأهل بود و سه فرزند داشت.

ارتفاعات «کانی خدای» پیرانشهر منطقه‌ای صعب العبور و کوهستانی است. دمای هوا کانی خدای در روزهای گذشته حدود ۱۱- درجه سانتیگراد بوده.

ارتفاعات کانی خدای در نواحی مرزی ایران با عراق قرار دارد. کولبر علاوه بر سرما با خطرات جانی دیگری از جمله تیراندازی مرزبانان ایرانی و زمین‌های مین‌گذاری شده دوران جنگ مواجه‌اند.

کردپا، آژانس خبری کردستان گزارش داده بود که در سال ۱۳۹۵، ۱۵۴ کولبر در حوادث مختلف از جمله تیراندازی نیروهای مرزی، انفجار مین، سرما، تعقیب و گریز کشته یا زخمی شده‌اند. اگر چه اغلب کولبران بر اثر شلیک گلوله مرزبانان کشته می‌شوند.

این منبع خبری در گزارشی تحلیلی مدعی شد از زمان روی کار آمدن حسن روحانی در مردادماه ۹۲ تا پایان اسفند ٩۵، تنها ٢١٢ کولبر در استان کردستان بر اثر شلیک نیروهای مرزی ایرانی کشته یا زخمی شدند.

بر اساس برخی آمارهای رسمی، ایران ۷۵ هزار کولبر دارد که ۲۰ هزار نفر آنها در سردشت و پیرانشهر ساکن‌اند.

«کولبر» اصطلاحی محلی است و به کسانی گفته می‌شود که حمل و نقل کالا از مرزها را با استفاده از «کول» خود و بدون هرگونه وسیله‌ای انجام می‌دهند. کولبران در استان‌های آذربایجان غربی، کردستان و کرمانشاه کار می‌کنند. اکثر کارگران کولبر را افراد فقیری تشکیل می‌دهند که فقط برای امرار معاش روزانه‌شان به این شغل خطرناک روی آورده‌اند.

آذرماه امسال عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور ایران اعلام کرد به سبب دلایل اجتماعی و سیاسی کولبری در ایران به طور کامل متوقف می‌شود.

پیش از این دولت وعده داده بود که کولبران را تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار دهد.

اما با اعلام ممنوعیت کولبری مرزنشینانی که از این طریق معیشتشان را تأمین می‌کردند، علاوه بر امنیت جانی، حداقل حقوق اجتماعی خود از جمله وعده دولت برای قرار گرفتن تحت پوشش بیمه‌ تأمین اجتماعی را از دست خواهند داد.