در ادامه بازداشت فعالان محیط زیستی ، هفته گذشته در شیراز،شش فعال دیگر بازداشت شدند. بر اساس گزارش‌های منتشرشده،‌ «سودابه حقیقت»، «نورا پورمرادیان» «الهه سمیع‌زاده»، «احسان محبوب راه‌وفا»، «نوید بازماندگان» و همسرش «بهاره قادری» توسط وزارت اطلاعات بازداشت شده‌اند.

این افراد در حالی توسط وزارت اطلاعات بازداشت شده‌اند که پیش از این، مسئولیت تعقیب و بازداشت و بازجویی اغلب فعالان محیط زیستی، سازمان اطلاعات سپاه بوده است. با این وجود، با توجه به اینکه هر شش فعال محیط زیست، بهایی هستند و مسئولیت برخورد، تعقیب و بازداشت بهاییان بر عهده وزارت اطلاعات است، این نهاد امنیتی برای بازداشت این شش شهروند وارد عمل شده است. 

در این میان، وضعیت نوید بازماندگان بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. او ۲۴ شهریور در محل کارش بازجویی شد و پس از انتقال او به خانه و تفتیش منزلش، وی را به همراه همسرش به مکان نامعلومی انتقال دادند.  برا اساس گزارش وب سایت سازمان حقوق بشر در ایران، «فرزند پنج ساله آن ها مدتی پیش به سرطان مبتلا شده و پس از تکمیل دوره درمانی، هم‏چنان نیازمند رسیدگی و توجه از سوی پدر و مادرش است.» نوید بازماندگان دیروز موفق شده که دخترش را ملاقات کند.

از اتهامی که به این افراد نسبت داده شده، اطلاعات دقیقی در دست نیست. موج دستگیری های فعالان زیست محیطی شش ماه پیش در ایران آغاز و در جریان آن، بیش از 50 نفر بازداشت شدند. در آن زمان، «عیسی کلانتری»، رییس سازمان حفاظت محیط زیست ادعا کرد که روحانی چهار وزیرش را برای رسیدگی به این موضوع مامور کرده است. این هیات شامل وزرای دادگستری، کشور و اطلاعات و هم‎چنین معاون حقوقی رییس جمهوری بودند.

آن ها اما در نهایت اعلام کردند که فعالان محیط زیستی بازداشت شده بدون این که کاری انجام دهند، در بازداشت هستند و به طور طبیعی باید به زودی آزاد شوند. این تنها اقدام دولت محیط زیستی برای نجات حافظان محیط زیست کشور بود.

«کاووس سید امامی»، «مرتضی آریانژاد»، «نیلوفر بیانی»، «هومن جوکار»، «امیرحسین خالقی حمیدی»، «حسن راغ»، «سام رجبی»، «عارف زارع»، «علیرضا فرهادزاده»، «طاهر قدیریان»، «عبدالرضا کوهپایه» و «حمیده کاشانی دوست» نیز در بین بازداشتی ها بودند. کاووس سید امامی دو هفته پس از دستگیری، به طرز مرموزی در زندان از دنیا رفت. جمهوری اسلامی علت مرگ او را خودکشی اعلام کرد اما سند محکمی برای اثبات این ادعا ارایه نداد. در مقابل، با تحت فشار قرار دادن خانواده وی، «مریم ممبینی»، همسر او را نیز ممنوع الخروج کرد.

اطلاعات سپاه پاسداران اتهام این افراد را «جاسوسی»، «تبادل اطلاعات مهم نظامی» و «عکس‎برداری با دوربین های حرفه ای و ارسال تصاویر برای دشمنان نظام» عنوان کرده است؛ جرمی که هنوز نتوانسته است آن را ثابت کند. این در حالی است که حتی وزیر اطلاعات و عیسی کلانتری، رییس سازمان حفاظت محیط زیست نیز خردادماه امسال در جریان همایشی تاکید کردند که این اتهامات واقعی نیست.

کلانتری در همان زمان در مصاحبه ای به خبرنگاران گفت که بُرد دوربین هایی که اطلاعات سپاه ادعا می کند فعالان محیط زیست از آن برای اهداف جاسوسی استفاده می کرده اند، بیش از 20 متر نیست و با آن نمی توان حتی شتر را از یوز تشخیص داد. اما «عباس جعفری دولت آبادی»، دادستان تهران از کلانتری برای دخالت در پرونده فعالان محیط زیستی بازداشت شده انتقاد کرد و گفت او دسترسی و اطلاعات کافی درباره پرونده قضایی این فعالان نداشته است.

با ادامه یافتن این ماجرا، خانواده های فعالان محیط زیست زندانی که نگران وضعیت فرزندانشان هستند، در نامه ای به علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، اتهامات علیه فرزندانشان را سنگین و باورنکردنی دانسته و از او دادرسی عادلانه را درخواست کردند. با این وجود، دفتر رهبر ایران پاسخی غیررسمی به نامه خانواده این بازداشت‌شدگان داد که در آن آمده بود:«این پرونده ویژه اطلاعاتی قوه قضاییه است و قرار نیست دفتر به آن ورود کند.»

آخرین خبرها از وضعیت این زندانیان حاکی از آن است که هنوز هشت نفر از آن ها در بند بوده و اجازه انتخاب وکیل مورد نظرشان را هم ندارند. البته به گفته «محمد حسین آقاسی»، وکیل مدافع دو تن از این افراد به اتهام های نسبت داده شده به آن ها اعتراف نکرده اند و تحقیقات پرونده هم به پایان رسیده است. با این وجود، هنوز خبری از آزادی فعالان محیط زیستی زندانی نیست.

عیسی کلانتری چندی پیش دوباره در مصاحبه ای با خبرگزاری «ایرنا» تاکید کرد که بر اساس گفته های وزیر اطلاعات، فعالان محیط زیستی دستگیر شده جاسوس نیستند و گرچه قرار بوده است تا پایان تابستان امسال وضعیت آن ها مشخص شود اما هنوز هیچ کدام از آن ها به دادگاه فرستاده نشده اند. پس از آن، «غلامحسین محسنی اژه ای»، سخن‎گوی قوه قضاییه در صد و سی امین نشست خبری خود اعلام کرد که کیفرخواست پنج تن از این متهمان صادر شده و پرونده برای رسیدگی به دادگاه رفته است.

تناقض‌های گسترده در اطلاع‌رسانی، تفاوت نظر جدی بین وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه درباره اتهامات، مرگ مشکوک سیدامامی، ناتوانی دولت که خودش را دولت محیط زیستی نامیده بود، در پیگیری این پرونده، بی‌توجهی قوه قضاییه و دفتر رهبر جمهوری اسلامی به درخواست‌های مطرح‌شده، سبب شده که دامنه نگرانی‌ها درباره سرنوشت قربانیان این ماجرا افزایش یابد، به ویژه شش فعال بازداشت شده بهایی که علاوه بر فعالیت‌های محیط زیستی، بهایی هستند و در ساختار قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی، بهایی بودن معمولا یک مستند کافی برای مجرم بودن است. 

خانواده یکی از فعالان محیط زیست که از چهارم بهمن ۹۶ در بازداشت اطلاعات سپاه به سر می‌برند، خبر داده که دفتر رهبر ایران در پاسخ پیگیری این خانواده‌ها از آنان خواسته «دیگر پرونده را از طریق این دفتر پیگیری نکنند، چرا که پرونده این افراد سنگین است». 

میرحسام خالقی، برادر امیرحسین خالقی با اعلام این خبر در توئیتر خود نوشت درحالی دفتر بیت رهبری پرونده را «اطلاعاتی- قضایی» خوانده که محمود علوی وزیر اطلاعات اعلام کرده فعالان بازداشتی جاسوس نیستند. فعالان بازداشت شده از مدیران و کارکنان «مؤسسه حیات وحش میراث پارسیان» بودند. دستگیری اعضای ارشد این موسسه از چهارم بهمن ماه آغاز شده بود.

در‌‌ دو‌ روز گذشته حدود ۴۰ نفر از افراد محلی و همچنین دو نفر از محیطبانان بندر لنگه و روستاهای اطراف بازداشت شده‌اند. مأموران امنیتی دوربین‌ها و سایر وسایل ارتباطی بازداشت‌شدگان را ضبط کرده‌اند. 

نهادهای اطلاعاتی سپاه پاسداران از بهمن سال گذشته تاکنون گروهی از فعالان محیط زیست را به جاسوسی متهم کرده‌اند. از حسن راغ و عارف زارع (همیاران محیط زیست در منطقه بندر لنگه و بستک در رابطه با حفاظت از قوچ و میش لارستان) دو فعال محیط زیست که اواخر سال گذشته همراه با ۱۱ نفر دیگر از جمله کاووس سید امامی بازداشت شده بودند هیچ خبری در دست نیست. آنها به اتفاق علیرضا فرهادزاده (عکاس و مستندساز و فعال حوزه مدرسه طبیعت) ۷ اسفند ۱۳۹۶ در بندرعباس و میناب بازداشت شده‌اند.

محمدرضا تابش رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی می‌گوید: هیئت ویژه دولت برای پیگیری وضعیت فعالان محیط زیست بازداشت شده باید با جدیت بیشتری موضوع را دنبال کنند.

نزدیک به سه ماه از بازداشت ۱۲ فعال محیط زیست در ایران می‌گذرد اما برخی از بازداشت‌شدگان هنوز با خانواده و بستگان خود ملاقات نکرده‌اند. محمدرضا تابش نماینده اردکان در مجلس شورای اسلامی گفته است که این موضوع را دیدارهای نوروزی با روسای مجلس و قوه قضائیه، معاون اول رئیس دولت و رئیس سازمان زندان‌ها پیگیری کرده اما جوابی نگرفته است.

او به «اعتماد آنلاین» گفته است که خانواده فعالین بازداشت شده در بندرعباس اطلاع چندانی از فرزند بازداشت شده خود ندارند.

به گفته تابش خانواده قدیریان یکی از بازداشت شدگان  به‌رغم پیگیری‌های زیاد هنوز ملاقاتی با فرزند خود نداشته‌اند.

قدیریان و هفت فعال محیط زیست دیگر به نام‌های کاووس سید‌امامی ، مراد طاهباز، هومن جوکار، سپیده کاشانی، نیلوفر بیانی، سام رجبی، طاهر قدیریان و امیرحسین خالقی  بهمن سال گذشته دستگیر شدند.

کاووس سید امامی یکی از بازداشت‌شدگان در تهران چند روز پس از دستگیری در زندان درگذشت. مسئولان سازمان زندان‌ها و قوه قضائیه جمهوری اسلامی علت مرگ او را «خودکشی» اعلام کردند. با این مانع از کالبدشکافی و بررسی پزشکی در باره این موضوع شدند.

همزمان با انتشار خبر کشته شدن سید‌امامی در زندان، رسانه‌ها بازداشت «حسن راغ»، «عارف زارع» و «حسن زارع» در استان هرمزگان را گزارش کردند.

چند روز بعد از بازداشت این سه تن، نیروهای امنیتی علیرضا فرهاد‌زاده مستندساز و فعال محیط زیست را دستگیر کردند.

سخنگوی قوه قضائیه جمهوری اسلامی اتهام بازداشت شدگان را «جاسوسی» اعلام کرده است. حسن روحانی رئیس جمهوری ایران نیز یک هیئت ویژه برای بررسی بیشتر این پرونده تشکیل داد.

تابش اما گفته است که این هیئت در پیگیری پرونده باید اهتمام و جدیت بیشتری داشته باشد.

او از مسئولان قضایی و نهادهای امنیتی خواست که به صورت «شفاف اعلام کنند چه اقداماتی انجام داده‌اند و قوانین و مقررات قانونی را در قبال بازداشت شدگان رعایت کنند».

به گفته تابش آن‌هایی که بازجویی‌هایشان تمان شده می‌توانند با وثیقه آزاد شوندو با خانواده‌هایشان ملاقات داشته باشند تا در محکمه به اتهام‌هایشان رسیدگی شود».