وزارت اطلاعات پیش از بازداشت به ارس امیری پیشنهاد همکاری داده بود!

 ارس امیری، دانشجوی مدیریت هنری دانشگاه کینگستون و کارمند شورای فرهنگی بریتانیا که از ۱۰ سال قبل ساکن بریتانیا بود ۲۳ اسفند سال ۹۶ در ایران بازداشت شد

 پسرخاله ارس امیری می گوید ارس در این ده سالی که از اقامتش در بریتانیا می‌گذشت بارها به ایران سفر کرده بود و هیچ وقت تصور نمی‌کردند گرفتار چنین مشکلی شود

«جاسوسى کردن علیه کفار به نفع مسلمانان جایز است و بنا بر تصریح برخى، جاسوس از غنایم نیز سهم مى‌برد.»

این حکم فقهی سنتی به مسلمانان هم جواز جاسوسی می‌دهد و هم با وعده دادن غنایم در جنگی که در آن مشارکت نداشته‏اند، آن‏ها را تشویق به این کار می‌کند.

در دوران معاصر، جواز جاسوسی از جمله در دیدگاه «حسینعلی منتظری»، قائم‌مقام پیشین رهبری جمهوری اسلامی، آن‌چنان‌که در کتاب او به نام «مبانی فقهی حکومت اسلامی» بازتاب یافته است، به ضرورت بدل ‌شد؛ ضرورتی که بعد به تصریح روح‌الله خمینی، رهبر مذهبی انقلاب ۱۳۵۷، به امری «واجب» تبدیل یافت: «جاسوسی برای حفظ اسلام و برای حفظ نفوس مسلمین واجب است.»

ترک فعل واجب هم قاعدتا مستوجب مجازات است؛ واجبی که به نظر می‌رسد تشخیص تفویض آن سال‌ها است به نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی سپرده شده است و مقاومت در قبال انجام آن با مجازات سنگین مواجه می‌شود. این مجازات در چند سال اخیر دامن تعدادی از ایرانیان دو تابعیتی و یا ایرانیان مقیم خارج از ایران را گرفته است؛ مسلمانانی که از تکلیف انجام امر واجب سرباز زده‌اند.

«ارس امیری»، دانشجوی مدیریت هنری «دانشگاه کینگستون» و کارمند «شورای فرهنگی بریتانیا» که از ۱۰ سال قبل ساکن این کشور شده است، ۲۳ اسفند سال ۱۳۹۶، تنها پنج روز پس از بازگشت به ایران برای دیدار مادربزرگ بیمارش، بازداشت و پس از ۶۸ روز با قرار وثیقه آزاد شد. اما ۱۶ شهریور ۱۳۹۷ دوباره او را احضار، بازداشت و روانه «اوین» کردند. حالا آن‌چنان که سخن‎گوی قوه قضاییه ۲۳ اردیبهشت سال جاری اعلام کرده، به اتهام جاسوسی به ۱۰ سال زندان محکوم شده است.

«محسن عمرانی»، پسرخاله ارس امیری می‌گوید وزارت اطلاعات پیش از بازداشت، او را احضار کرده و به او پیشنهاد داده است که با آن‌ها همکاری امنیتی بکند: «پیش از بازداشت، ارس را احضار کرده و به او می‌گویند اطلاعات فعالیت‌های شورای فرهنگی بریتانیا را به آن‎ها منتقل کند. به ارس گفته بودند بابت این کار دستمزد هم می‌گیری. ارس پاسخ می‌دهد من به هیچ اطلاعاتی دسترسی ندارم و نمی‎توانم همکاری کنم. او را چند بار دیگر هم احضار می‌کنند و برای قبول همکاری تحت فشار می‌گذارند. تطمیع و تهدید با هم. ارس مقاومت می‌کند و هربار پاسخ رد می‌دهد. در نهایت آن‌ها تهدید خود را با بازداشت و پرونده سازی برای ارس عملی می‌کنند.»

محسن عمرانی پیش‎تر در توییترش در واکنش به این خبر نوشته بود اتهام ارس امیری در ابتدا «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» ذکر شده اما بعد این اتهام به «عضویت در گروه غیرقانونی موضوع ماده ۴۹۹» بدل شده بود. ولی اکنون سخن‎گوی قوه قضاییه آن را جاسوسی اعلام کرده است:‌ «نه در مرحله دادرسی، نه در کیفرخواست و نه حتی در دادگاه، اتهام جاسوسی در میان نبوده و سخن‎گوی قوه قضاییه این موضوع را فی‌البداهه طرح کرده است.»

سخن‎گوی قوه قضاییه مدعی شده است ارس امیری با گروه‌های هنری و تئاتری ایران ارتباط گرفته، پروژه‌های مختلف فرهنگی را در کشور طراحی و مدیریت کرده و یکی از عناصر مهم نفوذ فرهنگی بریتانیا در ایران بوده است.

محسن عمرانی می‌گوید این ادعاها بی مبنا هستند:«برنامه‌هایی که ارس امیری مدیریت می‌کرد، نه در ایران که در بریتانیا برگزار می‌شدند و همه هم با مجوز و اطلاع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بودند. چه‎گونه می‌توان با برگزاری نمایشگاه آثار هنری ایرانی یا اجرای برنامه هنری برای یک گروه ایرانی در لندن، از آن کشور جاسوسی و یا در آن نفوذ کرد؟ اگر هم نفوذ فرهنگی رخ داده شده باشد، نفوذ ایران در بریتانیا بوده است نه برعکس آن.»

«غلامحسین اسماعیلی»، سخن‎گوی قوه قضاییه گفته است:«]خانم امیری[ مکرراً با نام مستعار به کشور رفت و آمد کرده و در جریان رسیدگی به پرونده قضایی‌اش، اعترافات صریحی کرده و در نهایت با حکم دادگاه به ۱۰ سال زندان محکوم شده است.»

عمرانی اما می‌گوید ارس امیری تنها پاسپورت ایرانی دارد و اصلا تابعیت جای دیگری ندارد که پاسپورت دیگری برای سفر کردن داشته باشد و با نام خودش، یعنی همان ارس امیری سفر می‌کرد: «مساله نام دوم به این برمی‌گردد که برابر با مقررات شورای فرهنگی بریتانیا، در روابط اداری داخلی خودشان، او "ارس امیری خاتمی" خطاب می‌شد و خاتمی هم نام فامیل مادری ارس است. اما این نام تنها در برتیانیا کاربرد داشته است و نام دوم هم نیست. تنها اضافه کردن فامیل مادری ارس به نام فامیلی ایشان است.»

محسن عمرانی می‌گوید ارس در این ۱۰سالی که از اقامتش در بریتانیا می‌گذشت، بارها به ایران سفر کرده بود و هیچ وقت تصور نمی‌کرد گرفتار چنین مشکلی شود: «چون همه کارهای ارس شفاف و با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. ارس زمانی که با وثیقه بیرون بود، به من گفت به آن‌ها همین نکته را گفته است و بازجویان در پاسخ گفته‌اند وزارت ارشاد اشتباه کرده مجوز داده است!»

ارس امیری تنها کسی نیست که به خاطر عدم همکاری با نیروهای امنیتی ایران برای جاسوسی در خارج از کشور به مجازات سنگین حبس محکوم شده است.

There’s an edict based on Islamic jurisprudence that says spying on infidels is condoned, and can even result in the spy being rewarded for his or her efforts. Over the years, this edict has been reiterated by various religious officials to justify certain judicial decisions

“For the Muslims, spying against the infidel is allowed and, according to the assertion of some, the spy gets a share of the spoils” [Persian link], a translation of the edict reads

The edict, based on the tradition of Islamic jurisprudence or the “Sunna,” not only allows a Muslim to spy on the enemy, it encourages him to do so by promising him a share in the plunders of war even though he has not been directly engaged in the fight. Although this and other edicts of the Sunna are not part of the Koran — they are based on the words of the Prophet Mohammad — they can hold as much authority as the Koran, though they are also open to interpretation. In relatively recent times, this view has been repeated by, among others, Ayatollah Hossein Ali Montazeri, the one-time designated successor to Ayatollah Ruhollah Khomeini. In his book The Jurisprudential Foundations of the Islamic Government, he stated that it was not only a choice that is “allowed,” but a necessity [Persian link]. And this “necessity” was later confirmed by Khomeini himself who said: “Spying to protect Islam and the Muslim people is a religious duty” [Persian link]. And, he added, if a particular act is a religious duty, then dereliction of this duty is subject to punishment

For many years now, security and intelligence agencies of the Islamic Republic have been responsible for identifying dereliction in this regard. Those found guilty of refusing to spy, including a number of Iranians with dual nationalities or Iranians who reside in foreign countries, have received heavy punishments

Aras Amini, who has lived in the UK for a decade and is an employee of the British Council, a British organization specializing in international cultural and educational opportunities, was arrested on March 14, 2018, only five days after she returned to Iran to visit her elderly grandmother. She was released on bail after 68 days but on September 7, 2018, she was summoned, arrested again and sent to Evin Prison. On May 13, 2019, Gholamhossein Esmaili, a spokesman for the Iranian judiciary, announced on state television that a woman with links to Britain had been sentenced to 10 years in prison after confessing to espionage. Although he declined to give her name, media reports have named the woman as Aras Amiri

“Before she was arrested, the Intelligence Ministry summoned her and asked her to give them information about the activities of the British Council,” Amiri’s cousin Mohsen Omrani told IranWire. “They told her that she would get paid for her cooperation but Aras told them that she did not have access to any information and could not work with them. Aras was summoned a few times more and pressured with threats and promises. Each time she rejected their offer and eventually they stayed true to their threats by arresting Aras and indicting her on trumped-up charges

Evolution of Charges

Originally Mohsen Omrani had tweeted that Aras Amiri had at first been charged with conspiracy against national security but then it was changed to membership to an illegal organization. Now the judiciary spokesman has stated that the charge against her is espionage. “Neither during the investigation nor in the indictment and not even during the trial was there was any mention of espionage. The judiciary spokesman is making it up,” Omrani told IranWire

Without explicitly naming Amiri, Gholamhossein Esmaili said that she had used contacts with arts and theater groups to "influence and infiltrate" Iran at a cultural level. Omrani says that these charges are baseless and the events that Aras worked on had all taken place in the UK and not in Iran. In addition, all the events had been organized with the knowledge and the permission of the Iranian Ministry of Culture and Islamic Guidance. “How can you spy against Iran or infiltrate the country by organizing exhibits of Iraniaartworks or artistic programs for an Iranian group in London?” said Omrani. “If any infiltration had taken place it was Iran that ‘infiltrated’ the UK and not the other way around

According to the judiciary spokesman, Aras Amiri had “repeatedly visited Iran under an assumed name and during investigations into the legal case against her she clearly confessed [to espionage] and the court sentenced her to 10 years in prison.” But Amiri’s cousin told IranWire that Amiri only had an Iranian passport and has no other nationality. He said she could not have traveled with any other passport or under any other name. “The second point about the name,” said Omrani, “is that, according to the regulations of the British Council, in internal exchanges, she was called Aras Amiri Khatami, Khatami being the family name of her mother. But it was only used there [at the British Council] and it was not a ‘second’ name

According to Mohsen Omrani, during her 10 years living in Britain, she had visited Tehran numerous times, but she had never imagined that she would find herself in such a predicament. “All Aras’ activities were aboveboard and had permission from the Ministry of Culture. When Aras was out on bail she told me that she had pointed out these facts to her interrogators but the interrogators told her that the Ministry of Culture had been wrong in issuing the permits

As we shall see in other reports in this series, Aras Amiri is not the only person who has received a heavy prison sentence for refusing to spy for an Iranian security agency

ارس امیری به اتهام «جاسوسی فرهنگی» به ۱۰ سال زندان محکوم شد

سخنگوی قوه قضائیه از محکومیت «یک دانشجوی دختر ایرانی» به اتهام جاسوسی برای بریتانیا خبر داد و گفت این دختر برای شورای فرهنگی بریتانیا کار می‌کرده و با گروه‌های مختلف به‌ویژه در زمینه هنر و تئاتر در ایران ارتباط گرفته است. این فرد کسی نیست جز ارس امیری دانشجوی ایرانی دانشگاه کینگستون بریتانیا. دولت بریتانیا از این حکم ابراز نگرانی کرده است.

غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضائیه، روز دوشنبه ۲۳ اردیبهشت بدون آن‌که نامی از ارس امیری، دانشجوی ایرانی دانشگاه کینگستون بریتانیا ببرد از محاکمه «یکی از عناصر مهم نفوذ فرهنگی» بریتانیا در ایران خبر داد و  او را «یک دانشجوی دختر ایرانی» معرفی کرد که با شورای فرهنگی بریتانیا همکاری می‌کرده است.

به‌گفته اسماعیلی شورای فرهنگی بریتانیا در سال‌های دور «در ایران و تهران دفاتری داشت که این دفاتر در پوشش اقدامات فرهنگی تحرکاتی را انجام می‌دادند و سعی در استحاله و نفوذ فرهنگی در بخش‌های مختلف» داشتند اما در سال ۱۳۸۷ به‌دلیل «فعالیت‌های غیرقانونی» تعطیل شدند.

شورای فرهنگی بریتانیا (British Council) در زمینه ارائه فرصت‌های آموزشی و فرهنگی در عرصه بین‌الملل فعالیت دارد. این شورا به‌عنوان سازمانی خیریه در انگلستان، ولز و اسکاتلند ثبت و در سال ۱۹۳۴ با نام «کمیتهٔ بریتانیا برای روابط با دیگر کشورها» تأسیس شد. وزارت امور خارجه بریتانیا مسئولیت پشتیبانی مالی این شورا را بر عهده دارد اما شورا در تصمیم‌گیری و پیشبرد امور روزانه‌اش مستقل است.

سخنگوی قوه قضائیه می‌گوید شورای فرهنگی بریتانیا عده‌ای را جذب کرده و برای آن‌ها آموزش‌های مختلفی «با حمایت سرویس امنیتی انگلیس» تدارک دیده و چهار میز در این شورا به‌عنوان میز‌های ایران تأسیس کرده است که یکی از کسانی که جذب این میز‌ها شد، این «دانشجوی دختر ایرانی» بود که به دنبال اقامت و اشتغال در بریتانیا بود و به استخدام این شورا در آمد.

غلامحسین اسماعیلی گفت:

«مشارالیها مکرراً با نام مستعار به کشور رفت و آمد کرد و پروژه‌های مختلف فرهنگی را در کشور طراحی، برنامه‌ریزی، مدیریت و هدایت نمود و این پروژه‌ها در راستای اهداف فرهنگی استعمار پیر در ایران اسلامی اجرا شد. این فرد با گروه‌های مختلف به‌ویژه در زمینه هنر و تئاتر ارتباط‌گیری کرد تا در این راستا بتواند پروژه‌های نفوذ و شبیخون فرهنگی را عملیاتی کند.»

به‌گفته اسماعیلی این دختر که یک سال پیش دستگیر شده در جریان رسیدگی به پرونده قضائی‌اش، «اعترافات صریحی» کرده و در نهایت با حکم دادگاه به ۱۰ سال زندان محکوم شده است.

سخنگوی قوه قضائیه دلیل تأخیر در اعلام بازداشت این «دختر» را قرار داشتن پرونده او در مرحله تحقیقات عنوان کرد.

اتهام این فرد «اقدام علیه امنیت داخلی کشور» اعلام شده و در این پرونده تنها همین یک فرد بازداشت شده است. با این حال غلامحسین اسماعیلی می‌گوید «کیس‌های مختلف دیگری هم در حوزه‌های نفوذ و در بخش‌های مختلف تحت رصد و اِشراف اطلاعاتی هستند که هر کدام از آن‌ها در موقع خود اطلاع‌رسانی می‌شود».

با اطلاعاتی که غلامحسین اسماعیلی ارائه کرده، مشخص است که منظور او ارس امیری، دانشجوی ایرانی دانشگاه کینگستون بریتانیا است که ابتدا روز ۲۳ اسفند ماه سال ۹۶ از سوی مأموران وزارت اطلاعات بازداشت و پس از ۶۸ روز، ۳۱ اردیبهشت‌ ۹۷ با قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی از زندان اوین آزاد شد.

امیری اما ۱۶ شهریور ۹۷ در پی احضار به دادسرای اوین بار دیگر بازداشت و پس از تفهیم اتهام به بند زنان زندان اوین منتقل شد.

خبرگزاری هرانا روز سه‌شنبه ۲۷ شهریور ۹۷ این خبر را از قول یک منبع نزدیک به ارس امیری منتشر کرد و نوشت:

«اتهام عنوان شده علیه او در این دادسرا به صورت کلی اقدام علیه امنیت ملی بوده است البته ما هنوز از مصداق‌های این اتهام بی‌خبریم چرا که پرونده خانم امیری هنوز به دادگاه فرستاده نشده است.»

وزارت امور خارجه بریتانیا درباره سخنان سخنگوی قوه قضائیه ابراز نگرانی بسیار کرده و گفته است که  سفارت بریتانیا در تهران در تماس با مقام‌های ایرانی است تا در این زمینه اطلاعات کسب کند.

ارس امیری که دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه هنر است، در زمینه برگزاری نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های هنری مشترک میان هنرمندان ایران و بریتانیا فعال بوده و با شورای فرهنگی بریتانیا همکاری داشته است. این شورا که زمانی در ایران نمایندگی مستقل داشت، از فوریه ۲۰۰۹ بعد از احضار کارکنانش به دستگاه‌های امنیتی، فعالیت خود را در تهران متوقف کرد.

یکی از اعضای خانواده خانم امیری پیش از این به رسانه‌ها گفته بود تعاملات فرهنگی ارس امیری با هماهنگی و زیر نظر معاونت‌های مختلف وزارت ارشاد ایران انجام می‌شده است. ارس امیری در ۱۰ سالی که در بریتانیا زندگی می‌کرده بارها به ایران سفر کرده است.

در سال‌های گذشته شماری از ایرانیان ساکن در خارج از کشور پس از بازگشت به ایران بازداشت و زندانی شده‌اند. در یکی از آخرین موارد عباس عدالت، شهروند ایرانی‌-بریتانیایی و استاد ریاضی و علوم کامپیوتری دانشگاه امپریال کالج لندن که برای شرکت در یک کارگاه آموزشی به تهران سفر کرده بود ۱۵ آوریل ۲۰۱۸ / ۲۶ فروردین ۹۷ در منزل یکی از بستگانش بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. او روز ۲۵ دسامبر ۲۰۱۸ / ۴ دی ۹۷ آزاد شد.

در آبان‌ ماه سال گذشته نیز کمال امیربیک، کارمند وزارت امور خارجه ایران به اتهام جاسوسی به ۱۰ سال زندان و پرداخت ۲۷۰ هزار دلار جریمه نقدی محکوم شده بود. او سابقه فعالیت در سفارت‌خانه‌های ایران در ترکیه و ونزوئلا را داشت.

بهرام قاسمی، سخنگوی وقت وزارت امورخارجه ایران گفته بود کمال امیربیک «سال ۹۴ بازداشت و در اوایل سال ۹۵ محکوم» شده بود و «اواخر همان سال هم در دادگاه تجدیدنظر از تخفیف در برخی مجازات‌ها برخوردار» شد.

نزدیک به یک سال و نیم پیش هم عبدالرسول دری اصفهانی، از اعضای تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران به اتهام جاسوسی به پنج سال زندان محکوم شد اما وزارت اطلاعات اعلام کرد که بر اساس نظر کارشناسان این وزارتخانه، دری اصفهانی جاسوس نبوده است. دری اصفهانی تابعیت دوگانه ایرانی – کانادایی دارد.

دی‌ماه گذشته غلامحسین محسنی اژه‌ای، سخنگوی پیشین قوه قضائیه از محکوم شدن فردی دو تابعیتی به نام «توکلی» به اتهام جاسوسی برای آمریکا و اسرائیل خبر داد. او گفت توکلی به ۸ سال و نیم زندان محکوم و اموالش به ارزش ۴۸ هزار دلار ضبط شده است.

دستگاه قضائی ایران ۸ فعال محیط زیست را هم از بهمن‌ماه ۱۳۹۶ به اتهام جاسوسی در زندان نگه داشته است اما وزارت اطلاعات معتقد است که آن‌ها جاسوس نیستند.

A Judiciary spokesperson in Iran announced that a female Iranian student has been convicted of spying for Britain

“The Iranian national was in charge of the Iran Desk of the British Council and was cooperating with Britain’s intelligence agency.” Gholamhossein Esmaili said on Monday

Esmaili did not identify the person but British media reported Aras Amiri, a London-based British Council employee was arrested in 2018 during a family visit to Iran

The British Council is the United Kingdom’s international organization for cultural relations and educational opportunities. It works with over 100 countries across the world in the fields of arts and culture, English language, education, and civil society. The British Council Founded in 1934 and it is a UK charity governed by Royal Charter and a UK public body

The British Council office in Tehran was closed in Iran in 2009. Since then it does not have offices in Iran and does not fund or conduct projects in Iran

Aras Amiri, a 32-year-old graduate student at the United Kingdom’s Kensington College of Business was arrested in 2018. She works for the British Council but her travel to Iran was not part of her job duty and it was a family visit

The Iranian judiciary spokesperson claimed that during the investigations Amiri confessed to passing information to British intelligence agents

Mohsen Omrani, a relative of Amiri who is based in Canada has confirmed that she was first arrested in 2018 by the Iranian Intelligence Ministry officers. The security forces of this ministry interrogated Amiri a number of times, pressuring her into working for them and when she disagreed more charges were brought against her

Iran has arrested a number of foreign and dual nationals over the last four decades. In a recent report from Javaid Rehman, the UN special rapporteur for human rights in Iran, Tehran’s ongoing detention of foreign and dual nationals has been identified as a problem

Nazanin Zaghari-Ratcliffe, a British-Iranian mother, was arrested three years ago when attempting to return from Iran to the UK after a family visit

Nazanin has been accused of plotting against the Islamic Republic of Iran. She has denied all charges against her. Nazanin, who worked for the Thomson Reuters Foundation was sentenced to five years imprisonment in 2016